Historische Kring gemeente Leek e.o.

Tolbert, een randveenontginning, door Geert Hadders

Van de omslag:omslag-voorkant.jpg
"Tolbert en enkele andere dorpen op de zandrug Vredewold kunnen van oorsprong gezien worden als randveenontginningen. Die kwamen daar voor waar onbewerkte hoogveenmoerassen aan het nederzettingsgebied grensden. Door menselijk handelen veranderde het oorspronkelijke landschap ingrijpend. Wijzigingen, die op hun beurt aanpassingen in de bedrijfsstijl tot gevolg hadden.
In en om Tolbert, Niebert en Nuis zijn verschillende cultuurhistorische elementen te vinden die daar naar verwijzen. De komst van de familie Van Ewsum naar Midwolde om commerciële turfwinning te bedrijven, had verstrekkende gevolgen voor de toenmalige agrarische bevolking rondom het voormalige "Nyen Oorter veen". Niet alleen met betrekking tot naamgeving en landschapstaal; ook de eigendomsverhoudingen veranderden.
In Tolbert en omstreken hebben diverse ontwikkelingen hun sporen nagelaten. Door de omgeving erbij te betrekken, zal blijken dat zich op korte afstand soms fundamentele landschappelijke verschillen hebben voorgedaan. De "Olde Berth" (= Tolbert) is zodoende een mooi voorbeeld van 1025 jaar veranderend landschap."
Lees hier de delen van het boek als PDF.
deel 1
deel 2
deel 3
deel 4
deel 5
deel 6
deel 7