Korte inhoud  Historisch Leek 25-3, juli-augustus 2011

Jongsma's schoolmeestersrapport, deel 2, door   Jaap Diepstraomslag2011
De auteur vervolgt zijn verhaal aan de hand van het bekende schoolmeestersrapport. In dat rapport worden vragen gesteld aan de schoolmeesters van de dorpen , dus ook aan de schoolmeester van Oostwold. Vragen als: Welke rivieren, stroomen, maren, kolken of diepen worden er in uwe kerkelijke Gemeente gevonden? of Is er ook een opschrift op uwe torenklok en zoo ja; hoe luiden die? enz. worden beantwoord door schoolmeester Jongsma. De oudste foto's van de oude kerk (voor 1908) zijn afgedrukt bij het verhaal. In kaders wordt meer informatie gegeven over het dorp Oostwold.

Den Eikelaar, een gebouw met historie, deel 1, door Nelie Kemme
Tijdens de publicatie van dit artikel is Nelie Kemme overleden. Ze was al lang ziek maar was altijd actief met het schrijven van artikelen over de historie van vooral Lettelbert, De Oude Ulo en nu dus ook over Den Eikelaar.
In maart 2011 is de nieuwbouw van crisiscentrum Hospitium Den Eikelaar in Leek in gebruik genomen, onder verantwoordelijkheid van Stichting ZIENGG,  gevestigd in Leeuwarden.

De nieuwbouw vervangt het voormalige pand aan de Oldebertweg 61 in Leek, omdat het oude pand niet meer voldeed aan de eisen van deze tijd. De historie van Den Eikelaar zit niet in het monumentale karakter van het pand, maar meer in het verhaal en de ontwikkelingen van de crisisopvang die in Den Eikelaar werden verleend.
Nelie heeft dat op haar eigen wijze prachtig beschreven in twee afleveringen.

De identiteit van een historisch assenkruis in het centrum van Leek en Nietap, door Geert Hadders
In februari 2011 verscheen in opdracht van de gemeenten Noordenveld en Leek: 'Plan van aanpak Project Leek-Nietap fase 1'. Een herinrichting van Leek/Nietap is het doel. Moet het water terug komen? Moet de brug terug komen?, Moeten de bomen teruggeplaatst worden?
Hoe dan ook het historische 'assenkruis' moet terugkomen. Het 'assenkruis' betekent dat de weg van Nietap naar Leek en de weg van Zevenhuizen naar Nienoord in de kern van Leek weer duidelijk aanwezig moet zijn. Natuurlijk kunnen we niet meer het verleden terughalen maar lijnen uit het verleden kunnen aangegeven worden.
De identiteit van Leek = assenkruis!
In dit artikel zijn prachtige oude foto's te zien. Ze geven aan dat Leek (De Leek) een assenkruis-dorp is.

Het historisch assenkruis van Leek en Nietap, Onderwerp 2 uit de serie 'Inzicht uit ansichten'
door Geert Hadders
Ook in dit artikel wordt aandacht besteed aan het historische 'assenkruis' Leek-Nietap. Dat is ook niet zo gek omdat de gemeente Leek een Plan van Aanpak publiceert dat gaat over de herinrichting van de dorpen Leek-Nietap op basis van historische gegevens. Ook in dit artikel komt duidelijk naar voren dat het tweelingdorp een 'kruisdorp' is. Dat gegeven zou de leidraad moeten zijn om de dorpen opnieuw in te richten. De auteur heeft een groot aantal foto's bijeengebracht om te laten zien hoe het vroeger in Leek was. Natuurlijk hoeven we niet terug naar het verleden maar bij de herinrichting van de dorpen Leek-Nietap moet zeker rekening gehouden worden met het historische assenkruis van Leek en Nietap.

Een Leekster familiebijbel uit 1794, door Albert Graansma
Oude bijbels zijn er nog genoeg. In de bijbels werd vaak de familiegeschiedenis beschreven. De bijbel waarover hier wordt geschreven is van het gezin Nieske Haatjes Smid en haar man Jan Smallenbroek, de stamvader van de Leekster familie Smallenbroek.Albert Graansma beschrijft wat hij in de bijbel heeft gevonden.

Leeksters van naam, door Sikke Cazemier
De naam die we hebben meegekregen bij onze geboorte vormt een deel van onze identiteit. Onze familienamen zijn vaak ontstaan in de periode dat Napoleon beval dat een ieder een familienaam moest aannemen. Voor die tijd waren er meestal patroniemen, dat wil zeggen dat de zoon genoemd werd naar de vader: Epko, zoon van Jan werd genoemd: Epko Jans. In het begin van de 19e eeuw werd daar een familienaam aan toegevoegd: Epko Jans Bult. Het tweede deel van de naam verdween in Groningen zo ongeveer in 1870. Sikke Cazemier onderzoekt hoe de achternamen ontstaan van mensen die in de Leek zijn geboren of vanuit Leek naar andere plaatsen zijn verhuisd in een periode dat men een achternaam aan moest nemen: De Leekster, Leekster, Van de Leek, enzovoort.