Korte inhoud  Historisch Leek 25-2, april 2011

omslag2011

Jongsma’s schoolmeesterrapport, door Jaap Diepstra
In het begin van de 19e eeuw heeft de Commissie van Onderwijs in de Provincie Groningen een vragenlijst uit laten gaan naar de schoolmeesters van de scholen in diverse dorpen. Vragen als Welke gehuchten en buurtschappen zijn dezelve? Hoe ver en in welke strekking liggen deze gehuchten en buurtschappen van de Kerk? moesten worden beantwoord. Over Oostwold en omstreken beantwoordde meester Jongsma de vragen. U krijgt een prachtig inzicht in Oostwold en de omgeving, zoals De Poffert halverwege de 19e eeuw. De beschrijving van de Poffert wordt in deze aflevering aangevuld met twee bijdragen uit de pen van twee hedendaagse journalisten.

 

Oostindie (wat breder) bekeken: door de ogen van een pizzabakker, door Geert Hadders
De nieuwe woonwijk Oostindie krijgt langzaam zijn definitieve vorm in een landschap dat ooit een groot, open veld is geweest. Dit beeld wordt bevestig door enkele citaten : Huize Terheijl lag in dit gebied:“Afgezonderd van de wereld, midden in een land van veen en heide, een onaanzienlijke buurtschap van hutten, lage huisjes en keuterijen en een vergeten onland van schier onbegaanbare wegen.” In een gidsje met wandelkaarten uit 1919 wordt de sintelweg van Nietap naar Roderveld omschreven als “een weg naar een wereld in wording, waar heide vlijtig wordt ontgonnen en de primitieve plaggenhutten reeds geheel verdwenen zijn”.

Aan de hand van diverse oude kaarten laat Hadders zien hoe het gebied waar nu de woonwijk Oostindie ligt, er vroeger uit moet hebben gezien.

Reacties van lezers, door Siebrand Homan
reactie 12: Sikke Cazemier reageert op een artikel in de eerste aflevering van Historisch Leek van 2011: Een paapse jonkersfamilie en de uitbaters van een ‘Nieuwe Tap’ : de eerstelingen van Nietap. Het gaat onder meer over de familie Santee/Landweer die lange tijd huis VREDEVEEN heeft bewoond.

Millingaheerd, door Siebrand Homan
Bijna op de grens met het dorpsgebied van Tolbert stond in Midwolde aan de postweg Groningen-Lemmer, nu de Hoofdstraat, een boerderij die i.v.m. de aanleg van Nienoordsrand het veld moest ruimen. De boerderij is, afgezien van de naam die zelfs bij de laatste bewoners niet bekend was, ook interessant vanwege de ‘blote eigenaar gedurende lange tijd’. Homan vertelt over de opeenvolgende bewoners van Millingaheerd.

Windmolens in en rond Leek deel 3, door Sikke Cazemier
In de serie over windenergie gaat het in deze aflevering over molenmakers in Leek. Omdat er zoveel molens waren, waren er ook gespecialiseerde molenbouwers en –herstellers. Aan bod komen: molenmaker Albert Harms van der Heide en de molenmakers Dijk. Molenmaker Dijk heeft o.a. gewoond aan de Tolberterstraat, nummer 49-51, een woning met een werkplaats. Een gevelsteentje met daarop de afbeelding van een molen maakt duidelijk dat de toenmalige bewoner van dat huis zijn dagelijks brood verdiende met het maken van molens.