Historische Kring gemeente Leek e.o.

Nieuwsflitsen

  • Stambomen

    In het menu bovenaan zijn bij Genealogieën  de stambomen te vinden van het geslacht Leuring, en van de bewoners van de borg Nienoord.
    Bij Weblinks zijn verwijzingen naar nog meer genealogieën te vinden

     
  • facebook

     

nienoord001

 

Schilderij van Nienoord

 BeetkevanRasquertHet was Wigbold van Ewsum uit Middelstum die in het begin van de 16e eeuw zijn oog had laten  vallen op het hoogveengebied ten zuiden van Midwolde in het Westerkwartier. Hij zag mogelijkheden om dit gebied af te graven voor de turfwinning en de ondergrond vervolgens te verpachten aan hen die er de landbouw wilden uitoefenen.
Hij vestigde zich metterwoon op een zuidoostelijkje uitstulping van de zandrug Nuis-Niebert-Tolbert-Midwolde-Lettelbert vlakbij het riviertje De Leke, de grens tussen de Ommelanden en Drenthe. De plek lag bovendien aan de verbindingsweg van Roden met Tolbert/Midwolde. Aan de andere zijde van De Leke stond de Thedemaborg, de woonstede van Stad-Groninger burgemeesters. Om veenafgraving mogelijk te maken diende het veen ontwaterd te worden en voor de afvoer van het overtollige water waren kanalen en wijken nodig die samenvloeiden in het in de 50-er jaren van de 16e eeuw in zuidelijke richting gegraven Hoofddiep, dat uitmondde in het Leekstermeer.
Wigbold overleed reeds op 53-jarige leeftijd in 1528, maar zijn vrouw Beetke van Rasquert († 1554) zette met haar jongste zoon Wigbold de begonnen ontwikkeling met kracht door.

Wigbold II (1521-1584) besteedde veel aandacht aan de strijd tegen de Spanjaarden wat hem veel geld heeft gekost. Na zijn dood kwam Nienoord in grote financiële problemen en moest de boel worden verkocht. De koper kon uiteindelijk de financiering niet rondkrijgen waardoor de oudste zoon Caspar van Ewsum (1564-1639) Nienoord kon terugkopen voor de Van Ewsums. Zijn kleindochter Anna van Ewsum (1640-1710) bracht met haar echtgenoot Carel Hieronymus baron von Inn- und Kniphausen (een broer van haar stiefvader Rudof Wilhelm ) en na diens dood met echtgenoot Georg Wilhelm baron en later rijksgraaf von Inn- und Kniphausen (achterneef van Carel Hieronymus) Nienoord tot grote bloei. Het huis werd aanzienlijk uitgebreid en verfraaid. Lees ook het verhaal over GeorgWilhelm  van Luc Eekhout.AnnavanEwsum

Helaas moest door geldgebrek rond de Franse tijd (1795-1813) een deel worden afgebroken en als  gevolg van de Franse tijd en de investeringen om de veenontginning weer op gang te brengen ging Nienoord bijna failliet in 1815. Nienoord raakte in verval. Steeds meer delen van het huis werden afgebroken. Na de dood van de kinderloze Ferdinand Folef in 1884 erfde de zoon van zijn zuster, Jhr. Mr. Johan Aemilius Abraham van Panhuys het nog aanwezige bezit. Hij liet in 1885/1886 op de fundamentrestanten van Nienoord een moderne villa bouwen. Van de oude borg werden de twee bewaarde binnenpoorten herplaatst. Ook de poort uit 1708 van de steenhouwer Hendrik Bielefelt bleef bewaard.
In 1950 kocht de gemeente Leek het Landgoed Nienoord van de erven Van Panhuys. Nienoord is nog steeds een begrip in Noord Nederland. De borg herbergt het Nationaal Rijtuigmuseum en Museum Nienoord. Over Nienoord en zijn bewoners is veel literatuur verschenen, zie daarvoor onze bibliotheekcatalogus, bereikbaar via het hoofdmenu van deze website.
Hieronder een aantal oudere afbeeldingen  van Nienoord en het rijtuigmuseum, veelal ansichtkaarten. 

 

De Borg Nienoord

 

Het rijtuigmuseum

 

naar bordje 2