Historische Kring gemeente Leek e.o.

 

Het ontstaan van de Gemeente Leek

door Sikke Cazemier

artikel van de maand, uit Historisch Leek jaargang 16 nummer 4,  september 2002

bataafserepubliekDe eerste gemeenten zijn ontstaan in de periode, die in de vaderlandse geschiedenis bekend staat als ‘de Franse tijd’. Deze heeft een totale omwenteling in ons staatsbestel teweeggebracht, begonnen als de zogenaamde fluwelen revolutie van 1795 en eindigend in 1813. Ons land kreeg toen, na enkele jaren ingelijfd te zijn geweest bij het rijk van de Franse keizer Napoleon, zijn onafhankelijkheid terug. In een tijdperk van zo’n twintig jaar zou er méér veranderen dan in de twee eeuwen daarvoor.

‘De Franse tijd’ kan in enkele tijdvakken worden onderverdeeld. Onderscheiden kunnen worden de jaren, waarin ons land nog over enige zelfstandigheid beschikte, van 1795 tot 1810, en de jaren waarin de zelfstandigheid volledig verdwenen was, de periode 1810-1813.
Nederland was toen bij het Franse keizerrijk ingelijfd en vormde in feite niet meer dan een provincie van het   grote rijk van keizer Napoleon.  De Omwenteling in 1795 bracht de introductie van de volkssoevereiniteit. Het volk zou voortaan bepalen door wie en op basis van welke beginselen, wetten en reglementen het geregeerd wilde worden.
De Bataafse  Republiek (1795-1806) volgde in vele  opzichten het voorbeeld van Frankrijk. Tijdens  het Koninkrijk Holland (1806-1810), toenNapoleons broer Lodewijk Napoleon hier de scepter zwaaide, ging de ‘verfransing’
nog een stap verder. De Staatsregeling, die in 1798 werd ingevoerd kan worden gezien als de eerste Grondwet van ons land. Reeds in 1801 werd deze Staatsregeling vervangen door een andere Staatsregeling, minder bureaucratisch van aard. Ook hierin werd weer de ontwikkelingen in Frankrijk gevolgd. Overigens had deze verandering voor de pas ingestelde gemeenten weinig betekenis.

Lees het hele artikel als PDF