Historische Kring gemeente Leek e.o.

uit HL jaargang 34 nr 4 oktober 2020

Aan de weg van Roden naar Leek en andere tolhuisinformatie uit de buurt

De inleiding
Naar aanleiding van een Noorder Rondblik met informatie over tolhuizen in het algemeen, kwamen al snel de tolhuizen rondom Roden in beeld. Vier afzonderlijke artikelen vormen samen een aardig beeld van vervoer op tolwegen uit de
tweede helft van de negentiende eeuw en daarna. Er is hier en daar wellicht van enige overlapping sprake. Ook wordt
duidelijk dat er soms verschil in tijd zit met betrekking tot een relevante gebeurtenis.
Het gaat om de volgende vier ‘de
len’:

 Lees het hele artikel als PDF

Historisch Leek 27-4, oktober 2013

Omdat de speciale uitgave van Historisch Leek over de Drachtster Tram uitverkocht is, plaatsen we hier ten behoeve van alle bezoekers van onze tentoonstelling die achter het net visten, de inhoud van dat nummer als PDF's. U kunt ze online lezen of downloaden.

inleiding: Honderd Jaar Drachtster Tram

1. Stoomtram deed historie herleven

2. Leekster Courant 28 april 1973

3. Weg van de meeste weerstand

4. Drachten-Groningen van de baan

 

 De tentoonstelling Drachtster Tram op RTV-Noord

tram01

Artikel van de maand

Aan boord van de smak Vriendschap, groot 56 tonnen
door Sikke Cazemier

Verschenen in Historisch Leek 22-4, oktober 2008

 

smak.pngIn 1827 zocht schipper Egbert Harms Switters uit Enumatil een paar bemanningsleden voor zijn smakschip Vriendschap. Een smakschip was een kleine zeilende kustvaarder, bemand met drie, soms vier personen. Naast de schipper bestond de bemanning vaak uit een stuurman en een matroos/kok. In die tijd maakten de Groninger kustvaarders veel reizen naar Oostzeehavens, waar zij granen, koolzaad, stukgoederen of hout laadden voor het vervoer naar Nederlandse en soms buitenlandse havens. Op de heenreis voeren de smakken, zeetjalken en koffen meestal 'in ballast'. Nadat zij vanuit een Nederlandse haven waren vertrokken en de Noordzee waren opgevaren, zochten zij hun weg naar de Oostzee, dikwijls via de rivier de Eider en het Eiderkanaal, voor relatief kleine schepen een veilige verbindingsweg tussen de Noordzee en de Oostzee. De rivier de Eider ligt op de grens van de voormalige hertogdommen Sleeswijk en Holstein, in de eerste helft van de 19e eeuw nog Deens gebied, maar nu al bijna anderhalve eeuw deel uitmakend van Duitsland.


Lees meer

Tentoonstelling Drachtster Tram

 

tram04

Ter begeleiding van het themanummer van Historisch Leek (helaas uitverkocht inmiddels) over  de Drachtster Tram is er  een tentoonstelling samengesteld. Deze was in december 2013 en januari 2014  te bezichtigen op de borg Nienoord.

De tentoonstelling was een doorslaand succes. In 10 dagen mochten we bijna 3000 bezoekers verwelkomen. Velen hadden leuke verhalen over de tram: een familielid was machinist geweest, of had gewerkt aan het onderhoud van het spoor, men was met de fiets tussen de rails terecht gekomen, had als kind eeneindje meegereden, was onder de - rijdende - tram  doorgekropen(1) etc.  Van één bezoeker ontvingen we een origineel stukje rails uit het traject.
hieronder een kleine fotoimpressie:
 


Tijdens de tentoonstelling werd doorlopend een  film van Tjerk Bekius over de Drachtster Tram vertoond. Hij gaat een aantal bezoekers met de mooiste verhalen interviewen, voor een aanvulling op zijn film, waarover iedereen vol lof was. De lange versie zal nog  bij diverse gelegenhedenin de regio vertoond worden.   

 Onderaan staat een korte samenvatting van die film. De gehele film is samen met ander materiaal over trams in Noord Nederland in de winkel van  nostalgienet.nl te koop.

 
 

In het najaar van 2014 zullen we opnieuw een tentoonstelling organiseren, ditmaal over de Leekster Courant, met o.a. demonstraties op een originele drukpers van drukkerij Bronsema.

Tussen jonkers, turf en handel: Leek en de scheepvaart
door Geert Hadders
Historisch Leek 10,3 maart 1996


LeekHoofddiep1934-th.jpg Ieder dorp heeft meestal z'n eigen ontstaans- geschiedenis, bepaald door toevalligheden, natuurlijke gesteldheid of dadendrang van eerste bewoners. Om met het laatste aspect te beginnen: het zijn de Heren van Nienoord geweest die de eerste lijnen hebben uitgezet. Zij zijn hier gekomen om fortuin te maken door de winning en verkoop van een voorhanden zijnde fossiele brandstof, turf. De bodem in het Zuidelijk Westerkwartier bood deze mogelijkheid, maar maakte tegelijkertijd tevens het aanbrengen van een peperdure infrastructuur in de vorm van kanalen, sluizen en bruggen noodzakelijk. Bij de eerste sluis in het Leekster Hoofddiep (1558), vanuit het Leekstermeer gezien, ontstond het dorp Leek.