Historische Kring gemeente Leek e.o.

de ESA

esa.jpgJarenlang waren ze een vertrouwd straatbeeld in het Westerkwartier, de gele ESA bussen, van Elema-Stollenga Autobusdiensten N.V. uit Marum. In 1927 nemen dhr. K.M. Elema en M. Stollenga een busbedrijf over van dhr. Winius uit Groningen. Deze onderhield een dienst, sinds 1923, van Groningen-Leek v.v. en Groningen-Marum v.v.Dhr. K.M. Elema was eigenaar van het hotel te Marum, waar de bussen van de fa. Winius en Zn. gestald waren, en zag wel brood in een busonderneming.

Vanwege een concurrentiestrijd met dhr. J. Veninga wilde dhr. Winius zijn busbedrijf wel verkopen, incl. twee 16 persoons Renault bussen, aan de beide zwagers en zo ontstond de ESA.

 De ESA groeide o.a. door een aantal overnames van lijndienstbedrijven uit de regio:

1927 - Fa. H. Winius en Zoon -- lijn Groningen-Heerenveen, in 1930 voortgezet door ESA
1938 - Haulerwijker Autobus Onderneming -- lijnen Haulerwijk-Groningen en Assen
1938 - Fa. R. ten Wolde -- lijn Oldeberkamp-Groningen
1938 - Fa. R. Bergsma -- lijn Donkerbroek-Groningen
1938 - Fa. H. Kalfsbeek -- lijn Gorredijk-Groningen
1938 - Fa. J. Sissing -- lijn De Wilp-Groningen
1942 - Karsten -- lijnen rond Norg.
1940-1945 - Op 10 mei 1940 was de ESA in het bezit van 14 autobussen. In de tweede wereldoorlog werd er uitsluitend op werkdagen gereden met gasgenerators i.p.v. benzine of gasolie. Aan het einde van deze oorlog was er nog een ESA bus, nummer 18, bespannen met 2 paarden welke reed tussen Marum en Groningen.
De goed opgeborgen bus nummer 17 reed 3 dagen na de bevrijding door de stad Groningen (op benzine). In het begin van 1947 was het wagenpark alweer op veertig stuks (30-persoons autobussen) welke op dertien lijnen te zien waren.
1948 - De sinds 1930 bestaande lijn Heerenveen-Marum-Groningen gaat naar NTM.
De NTM-tramlijn Drachten-Marum-Leek-Roden-Groningen wordt door ESA voortgezet als buslijn.
1971 - De lijndiensten worden in een dochteronderneming ondergebracht, de Lijndienst Exploitatie Mij. "ESA" NV/BV, Marum.
1979 - Overname door FRAM.

 Meer info over de ESA is te vinden op  Friesch Openbaar Vervoer Museum.